Expert (ภูมิปัญญา/ปราชญ์)
Biogang Database

Expert (ภูมิปัญญา/ปราชญ์)

นางวิเชียร บัวทอง

ชื่อผู้รู้/ปราชญ์: นางวิเชียร

นามสกุลผู้รู้/ปราชญ์: บัวทอง

วันเกิดผู้รู้: 1 ม.ค 90

หมวดหมู่ภูมิปัญญา: ด้านหัตถกรรม

ภูมิปัญญาที่เชี่ยวชาญ: การทอผ้าขาวม้าร้อยสี

รายละเอียด

นางวิเชียร บัวทอง หรือป้าแอ๋ว ถือเป็นหนึ่งในกลุ่มคนหนองขาวรุ่นเกือบแรกๆที่ไปเรียนทอผ้าด้วยกี่กระตุกมาจากชาวบ้านตำบลทุ่งสมอ อำเภอพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี แล้วนำมาทอ เผยแพร่ในตำบลหนองขาว มีการคิดลายที่เป็นของบ้านหนองขาวเอง โดยผ้าขาวม้าบ้านหนองขาวจะมีด้วยกัน 3 ลาย คือ ตาหมากรุก ตาลั่นทม และตาจัก ซึ่งลายตาจักเป็นลายที่เรียกได้ว่าเป็นเอกลักษณ์ของหนองขาว คิดโดยคนหนองขาวและได้มีการจดลิขสิทธิ์เป็นที่เรียบร้อยแล้วด้วย

การทอผ้าจึงเป็นอาชีพที่สำคัญเป็นอย่างมากของหมู่บ้านหนองขาว เพราะคนที่จะทอผ้าได้นั้นต้องมีสมาธิที่ดี ใจเย็น อาศัยความชำนาญ เช่น น้ำหนักมือในการกระตุกและกระทบ น้ำหนักเท้าในการเหยียบ ความเร็วในการทอ การม้วนด้ายให้หน้าผ้าไม่ตึงและไม่หย่อนเกินไป การต่อด้ายที่ขาดโดยปมด้ายที่ต่อสามารถลอดฟันหวีได การนั่งให้ถูกท่า การจดจำลายว่าต่อไปควรจะเป็นสีอะไร ทออย่างไร เป็นต้น

                อุปกรณ์ 1.กี่กระตุก

                         2.ฟืมหรือฟันหวี

                         3.แกนม้วนผ้า

                         4.เท้าเหยียบ

                         5.ที่นั่ง

                         6.กระสวย

                         7.ด้ายที่ผัดใส่หลอดเล็กแล้ว

                วิธีการ การทอจะทำให้เส้นยืนพื้นบนและพื้นล่างสานและขัดกัน ขั้นแรกเหยียบเท้าเดียวกับฝั่งที่กระสวยอยู่ให้ด้ายยืนเบิกหรือเปิดขึ้นแล้วกระตุกให้ด้ายพุ่งพุ่งไปอีกฝั่งหนึ่ง จากนั้นกระทบฟันหวีเข้ามาให้ด้ายพุ่งนั้นแน่น เหยียบเท้าฝั่งเดียวกับที่กระสวยอยู่ตอนนี้ จะทำให้เส้นด้ายขัดกันเป็นลวดลาย ผลักฟันหวีออกไปเพื่อทำให้ด้ายยืนเบิกแล้วกระตุให้กระสวยไปอีกฝั่งหนึ่ง ทำแบบนี้จนครบจำนวนครั้งของด้ายแต่ละสีแต่ละลาย



อาชีพผู้รู้/ปราชญ์ ทอผ้า

ข้อมูลอื่นที่ฉันรู้

ความเป็นมาในการทอผ้าของบ้านหนองขาวคือ แต่เดิมบ้านหนองขาวเป็นชุมชนชนบทอยู่นอกชานเมืองห่างไกลความเจริญ ดังนั้นชีวิตความเป็นอยู่ของคนที่นี่จึงเป็นแบบเรียบง่าย แต่มีความมานะอดทน ขยันทำมาหากิน ว่างเว้นจากการทำนาผู้ชายก็จะขึ้นตาล เฉาะตาลมาทานกันในเฉพาะครอบครัวหรือแลกเปลี่ยนกับบ้านอื่นๆบ้าง ส่วนผู้หญิงก็จะทอผ้าเพื่อนำมาใช้นุ่งห่ม ที่นอน หมอน ฯลฯ เพราะมีการปลูกฝ้ายเพื่อขายให้กับพ่อค้าที่มารับซื้อในหมู่บ้าน บ้างก็นำไปปั่นแล้วนำมาทอหูก แต่ต่อมามีด้ายสำเร็จเข้ามาขายจึงมีผู้สนใจทอกันมากขึ้น แต่ใช้การทอกี่กระทบมือเป็นกี่แบบโบราณจึงไปเรียนการทอด้วยกี่กระตุกจากตำบลทุ่งสมอนั่นเอง



แหล่งที่มาของข้อมูล: สัมภาษณ์จาก นางวิเชียร บัวทอง

คำช่วยค้นหา:
จำนวนคนถูกใจ
รูปภาพเพิ่มเติม
ปราชญ์ให้ความรู้(1)
ปราชญ์ให้ความรู้(2)
ปราชญ์ให้ความรู้(3)
กลุ่มทอผ้าบ้านหนองขาว
กี่กระตุก
นางวิเชียร บัวทอง
ที่อยู่
ที่อยู่: บ้านเลขที่19 หมู่10
ตำบล: หนองขาว
อำเภอ: ท่าม่วง
จังหวัด: กาญจนบุรี
รหัสไปรษณีย์: 71110
โทรศัพท์: 0985093747
แสดงความคิดเห็น (ต้องการแสดงความคิดเห็น กรุณา log-in)