Bio Diversity (พืช)
Biogang Database

Bio Diversity (พืช)

กระจับ

ชื่ออื่นๆ: เขาควาย

หมวดหมู่ทรัพยากร: พืช

ลักษณะ: กระจับ สมุนไพรแห่งการบำรุงทุกเพศทุกวัย (happy+)
เรื่อง ภญ.ดร.สุภาภรณ์ ปิติพร หัวหน้ากลุ่มงานเภสัชกรรม โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร

          กระจับ สรรพคุณสมุนไพรชั้นเลิศ ช่วยบำรุงทุกเพศ ทุกวัย แถมช่วยดับพิษร้อน ทำเป็นอาหารก็ได้

          เมื่อพูดถึงต้น "กระจับ" หลาย ๆ คนอาจไม่รู้จัก ไม่เคยเห็น และไม่เคยได้ยินว่ามีต้นไม้ชื่อแปลก ๆ ชนิดนี้ด้วยหรือ กระจับเป็นพืชน้ำ ส่วนใหญ่อยู่ใต้น้ำ โผล่ใบขึ้นมาเหมือนต้นบัว นับว่าเป็นคนไม้น้ำที่น่าสนใจมากชนิดหนึ่ง เพราะมีรูปร่างประหลาด มีผลหน้าตาเหมือนเขาควาย เด็ก ๆ ชอบเอามาต้มกิน หรือนาเป็นของเล่นเขาขวิดกัน

          "กระจับ" มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Trapa bicornis. อยู่ในวงศ์ TRAPACEAE มีชื่อเรียกตามท้องถิ่นต่าง ๆ ว่า เขาควาย มะแงง ม่าแงง พายับ เป็นต้น กระจับเป็นพืชน้ำล้มลุกอายุหลายฤดู ลักษณะเป็นกอลอยน้ำ ใบมี 2 แบบ คือ ใบได้น้ำเป็นเส้นยาวคล้ายราก ส่วนใบลอยน้ำมีลักษณะคล้ายสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน ขอบใบแหลม ผิวใบด้านบนสีเขียวเป็นมัน ด้านล่างมีสีแดง ก้านใบยาว ตรงกลางพอง ออกดอกเป็นดอกเดี่ยวสีขาว ออกที่โดนก้านใบ มีกลีบดอก 4 กลีบ บานเหนือน้ำ เมื่อเป็นผลจะจมลงใต้น้ำผลหรือผักกระจับมีสีดำขนาดใหญ่เปลือกหนาแข็ง เขางอโค้งคล้ายเขาควาย เนื้อในสีขาว ขยายพันธุ์โดยกรแยกหน่อ



ประโยชน์:


          กระจับมีสรรพคุณทางยาที่สำคัญ คือ เป็นยาบำรุงของทั้งเด็กผู้หญิง ผู้ชาย ผู้สูงอายุ และผู้ป่วยหลังฟื้นไข้ เนื่องจากเด็กต้องการการเสริมสร้างเนื้อเยื่อ เพื่อเตรียมตัวเป็นผู้ใหญ่ที่สมบูรณ์แข็งแรง เป็นรากฐานของสุขภาพที่ดีในภายภาคหน้า ตามทฤษฎีการแพทย์แผนไทยกระจับช่วยสร้างน้ำอสุจิในผู้ชาย สร้างไข่และผนังมดลูกในผู้หญิง ซึ่งล้วนเป็นกลไกของเสมหะ กระจับที่บำรุงเสมหะจึงทำหน้าที่สร้างความเข้มแข็งให้กับระบบสืบพันธุ์ของทั้งสองเพศ 

          นอกจากนี้เป็นที่รู้กันโดยทั่วไปว่ากระจับช่วยบำรุงผู้สูงอายุ บำรุงกำลังคนไข้ ฟื้นฟูลำไส้หลังอาการท้องเสีย แก้อ่อนเพลียแก้เมาค้าง และนอกจากมีฤทธิ์ทางบำรุงแล้ว กระจับยังมีสรรพคุณในทางดับพิษร้อน เช่น การมีประจำเดือนมาก แก้ร้อนในกระหายน้ำ โดยเฉพาะการกินกระจับอ่อนสด ๆ เป็นต้น

          สรรพคุณที่สำคัญและโดดเด่นที่สุดของ "กระจับ" คือ เป็นยาบำรุงครรภ์ บำรุงน้ำนม ผู้หญิงเป็นผู้ดูแลชีวิต ชีวิตเริ่มตั้งแต่ในครรภ์ของมารดา ผู้เป็นมารดาจะคอยระมัดระวังการใช้ชีวิต การกินยากินอาหาร เพื่อป้องกันไม่ให้มีผลกระทบมาถึงลูกในท้อง ทั้งยังแสวงหาอาหารที่เป็นประโยชน์ มีคุณสมบัติในการบำรุงทารกในครรภ์ และเมื่อลูกคลอดออกมาก็ต้องมีน้ำนมอันสมบูรณ์ให้ลูกดื่มกิน ซึ่งพืชพรรณที่มีคุณสมบัติดังกล่าว ต้องมีสารอาหาร และความปลอดภัยสูง 


ฤดูกาลใช้ประโยชน์: ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อม

ศักยภาพการใช้งาน:

ชื่อสามัญ: กระจับ

ชื่อวิทยาศาสตร์: เขาควาย

ชื่อวงศ์: เขาควาย

ข้อมูลอื่นที่ฉันรู้:

แหล่งที่มาของข้อมูล:

คำช่วยค้นหา:
จำนวนคนถูกใจ
รูปภาพเพิ่มเติม
กระจับ
แหล่งที่พบ
สถานที่พบ: พระนครศรีอยุธยา
ตำบล: วังจุฬา
อำเภอ: วังน้อย
จังหวัด: พระนครศรีอยุธยา
แสดงความคิดเห็น (ต้องการแสดงความคิดเห็น กรุณา log-in)